Zakładowy Fundusz Świadczeń Socjalnych: uregulowania prawne w zakresie tworzenia i rezygnacji
Kadry i płace
Aby wyrównać szanse i wesprzeć mniej zamożnych pracowników, pracodawca może utworzyć w firmie Zakładowy Fundusz Świadczeń Socjalnych. Jest to fundusz celowy, z którego środki przeznacza się na pomoc socjalną dla pracowników (np. zapomogi losowe, pomoc finansową dla osób uprawnionych znajdujących się w trudnej sytuacji materialnej oraz zwrotną lub bezzwrotną pomoc na cele mieszkaniowe na warunkach określonych umową).
Dla kogo wsparcie?
Pomoc z Funduszu ma być skierowana do pracowników i osób uprawnionych o najniższych dochodach, i skutkować ma złagodzeniem różnic w poziomie życia. Beneficjentami Zakładowego Funduszu Świadczeń Socjalnych są więc najczęściej rodziny wielodzietne, samotni rodzice, emeryci czy renciści, chorujący pracownicy.
Kodeks Pracy, w art. 771, reguluje przyznawanie wynagrodzenia za pracę oraz innych świadczeń związanych z pracą, do których należy Zakładowy Fundusz Świadczeń Socjalnych. Pozostałe przepisy określające fundusz socjalny w firmie, można znaleźć w Ustawie.
Zasady tworzenia oraz funkcjonowania ZFŚS określa natomiast Ustawa z dnia 4 marca 1994 roku o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych. W tym roku na naszym blogu pojawił się już temat ZFŚS, ale w kontekście zawieszenia aktów prawa wewnętrznego w związku z pandemią.
Wysokość świadczeń
Pracodawcy tworzący zakładowy fundusz mogą wydatkować z niego wyłącznie na działalność socjalną wskazaną w Ustawie o ZFŚS. Przy czym dla zróżnicowania wysokości tej pomocy należy stosować tzw. kryterium socjalne.
W art. 8. 1. Ustawy wskazano, że przyznawanie ulgowych usług i świadczeń oraz wysokość dopłat z Funduszu uzależnia się od sytuacji życiowej, rodzinnej i materialnej osoby uprawnionej do korzystania z Funduszu. Oznacza to, że wysokość świadczeń nie może być jednakowa dla wszystkich pracowników (bo trudno sobie wyobrazić, że wszyscy mają identyczną sytuację materialną i takie same potrzeby). Nie można też uzależniać wysokości wypłat od np. stażu pracy.
Tworzenie ZFŚS
Nie wszyscy pracodawcy mają obowiązek tworzenia zakładowego funduszu świadczeń socjalnych, a co za tym idzie – dokonywania odpisów. Zapomogi mogą być także wypłacane ze środków obrotowych pracodawcy, na podstawie dobrowolnej decyzji pracodawcy. Wypłata zapomogi może także wynikać z wewnątrzzakładowych uregulowań obowiązujących u danego pracodawcy.
Kto natomiast tworzy ZFŚS?
Pracodawcy publiczni – pracodawcy, którzy działają w formach organizacyjno-prawnych jednostek sektora finansów publicznych: pracodawcy jednostek państwowych (np. państwowych uczelni wyższych, przedsiębiorstw państwowych, centralnych urzędów) jak i samorządowych (np. spółek komunalnych, szkół samorządowych). Ustawa wyraźnie nakłada na nich obowiązek tworzenia funduszu, bez względu na liczbę zatrudnianych pracowników i nie przewiduje możliwości żadnych wyjątków, zarówno w kwestii samego tworzenia ZFŚS jak i wysokości odpisu na ten fundusz.
Duzi pracodawcy niepubliczni – zatrudniający, według stanu na 1 stycznia danego roku, co najmniej 50 pracowników w przeliczeniu na pełne etaty. Ustawa nie mówi o 50 pracownikach w sensie osobowym, lecz o 50 pełnych etatach. Decydującym dla określenia liczby pracowników z punktu widzenia obowiązku tworzenia ZFŚS jest każdorazowo dzień 1 stycznia. Zmiana zatrudnienia w ciągu roku nie powoduje zmiany sytuacji pracodawcy.
Mali pracodawcy niepubliczni – zatrudniający, według stanu na dzień 1 stycznia danego roku, co najmniej 20 pracowników i mniej niż 50 pracowników w przeliczeniu na pełne etaty, z wyjątkiem pracodawców prowadzących działalność w formie jednostek budżetowych i samorządowych zakładów budżetowych, mogą:
tworzyć fundusz do wysokości i na zasadach określonych w ustawie lub
wypłacać świadczenie urlopowe.
Rezygnacja z tworzenia ZFŚS
Ustawa o Zakładowym Funduszu Świadczeń Socjalnych uzależnia możliwość nietworzenia Funduszu od dopełnienia określonych formalności. Forma rezygnacji zależy od tego czy w zakładzie pracy obowiązuje układ zbiorowy pracy czy regulamin wynagradzania.
Obowiązek pracodawcy w zakresie tworzenia funduszu zależy od tego do jakiej grupy pracodawców zalicza się dany podmiot. Jeżeli pracodawcą jest jednostka budżetowa, to nie może zrezygnować z tworzenia funduszu, a ponadto ma obowiązek tworzenia funduszu niezależnie od ilości osób zatrudnionych.
Na podstawie art. 4 ustawy o ZFŚS pracodawcy w drodze regulacji wewnątrzzakładowych mogą postanawiać o:
rezygnacji z tworzenia funduszu,
zaprzestaniu tworzenia funduszu przez określony czas,
ukształtowaniu odmiennych odpisów na fundusz niż określone w ustawie (niższych lub wyższych).
W tabeli zaprezentowano różne formy prawne rezygnacji z tworzenia ZFŚS:
Do kiedy obowiązuje informacja o nietworzeniu ZFŚS
Informacja w sprawie nietworzenia zakładowego funduszu świadczeń socjalnych i niewypłacania świadczenia urlopowego jest wiążąca tylko w danym roku. Jeżeli pracodawca będzie chciał zrezygnować z tworzenia ZFŚS i wypłaty świadczenia urlopowego w kolejnych latach, w każdym roku musi ponownie przekazywać pracownikom stosowną informację w terminie do 31 stycznia danego roku.
Artykuł ten jest jednym z serii artykułów o ZFŚS. Przedstawiono w nim zasady tworzenia Zakładowego Funduszu Świadczeń Specjalnych. Kolejne treści dotyczyć będą uprawnień do korzystania z ZFŚS, uregulowań RODO oraz zagadnień związanych z zawieszeniem funkcjonowania ZFŚS z powodu trudnej sytuacji ekonomicznej w następstwie koronawirusa.
Proces zgłaszania pracownika do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) jest kluczowym etapem formalizującym zatrudnienie. Pracodawca i zleceniodawca czyli płatnicy składek mają obowiązek zgłosić nowo zatrudnionego pracownika/ zleceniobiorcę do ZUS w celu objęcia ubezpieczeniem społecznym oraz zdrowotnym zgodnie z art. 36 ustawy z dnia 13.10.1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych. Poniżej przedstawiam listę kroków niezbędnych do prawidłowego zgłoszenia […]
Dni wolne na poszukiwanie pracy
Poszukiwanie nowej pracy to wyzwanie, które wymaga czasu i zaangażowania. Szukanie ofert, przygotowanie CV oraz uczestniczenie w rozmowach rekrutacyjnych jest procesem czasochłonnym. W Polsce, pracownicy mają prawo do dni wolnych na poszukiwanie nowego zatrudnienia. Za pomocą tego uprawnienia ustawodawca zapewnia więcej czasu na znalezienie nowej pracy.
Obniżenie wymiaru etatu pracownika uprawnionego do urlopu wychowawczego
Pracownik, który jest uprawniony do urlopu wychowawczego może skorzystać z uprawnienia do obniżenia wymiaru czasu pracy, do wymiaru nie niższego niż połowa pełnego wymiaru czasu pracy w okresie, w którym mógłby korzystać z urlopu wychowawczego. W praktyce dotyczy to pracowników, którzy są zatrudnieni u danego pracodawcy co najmniej 6 miesięcy. Do tego okresu należy wliczać również poprzednie okresy zatrudnienia.
Akta osobowe pracownika – cudzoziemca
Prowadzenie akt osobowych cudzoziemców wymaga od pracodawców nie tylko staranności i dbałości o szczegóły, ale także ciągłego monitorowania zmian w przepisach prawnych i ścisłej współpracy z odpowiednimi organami administracyjnymi.
Urlop wypoczynkowy – co warto o nim wiedzieć
Urlop wypoczynkowy to przywilej zagwarantowany każdemu pracownikowi, który ma na celu zapewnić odpoczynek od codziennych obowiązków pracowniczych. Pracownik nie może zrzec się prawa do urlopu wypoczynkowego a także nie może odmówić wykorzystania urlopu, który został mu udzielony przez ustawodawcę. Pracodawca ma zaś obowiązek zagwarantować pracownikowi urlop wypoczynkowy, gdyż za nieprzestrzeganie tego obowiązku naraża się na […]
Zasiłek chorobowy po ustaniu zatrudnienia
Zasiłek chorobowy jest świadczeniem pieniężnym, które ma na celu wsparcie finansowe osób, które z powodu choroby są czasowo niezdolne do pracy. W Polsce zasady przyznawania i wypłacania zasiłku chorobowego regulują przepisy ustawy z dnia 25 czerwca 1999 roku o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa. W pewnych sytuacjach zasiłek chorobowy przysługuje […]
Urlop ojcowski
Urlop ojcowski to jedno z uprawnień przysługujących pracownikom, które zostało wprowadzone do Kodeksu pracy w celu wspierania ojców w aktywnym uczestnictwie w życiu rodzinnym i opiece nad dzieckiem. Urlop ojcowski jest ważnym elementem polityki prorodzinnej, mającym na celu wsparcie ojców w pełnieniu roli opiekuńczej oraz promowanie równouprawnienia rodziców. Jest to wyłączne i samodzielne prawo ojca, […]
Zwrot składek ZUS
Każdy pracownik, niezależnie od rodzaju zatrudnienia, musi regularnie płacić składki na ZUS. Płatnik (pracodawca) nalicza ubezpieczonemu i opłaca do ZUS składki emerytalno-rentowe od pełnej podstawy ich wymiaru do momentu osiągnięcia przez niego limitu wynoszącego 30-krotność prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej na dany rok kalendarzowy.
Badania medycyny pracy – wstępne, okresowe, kontrolne
Badania medycyny pracy są nieodłącznym elementem procesu zatrudniania i utrzymania pracowników. W ramach procesu zatrudniania oraz monitorowania stanu zdrowia pracowników, istnieją trzy główne rodzaje badań medycyny pracy: wstępne, okresowe i kontrolne. W ramach przepisów prawa pracy określone są konkretne sytuacje, w których pracodawca musi zapewnić przeprowadzenie badań lekarskich.
Przerwa na karmienie
Przerwa na karmienie jest chętnie wykorzystywanym uprawnieniem przez kobiety powracające do pracy po urodzeniu dziecka. Zasady korzystania z przerwy wyjaśnia art. 187 Kodeksu pracy. Komu przysługuje? Przerwa przysługuje matkom karmiącym dziecko piersią. Gdy dziecko jest karmione sztucznym pokarmem, przerwa nie przysługuje. Ile trwa? Długość i liczba przerw jest uzależniona od ilości karmionych dzieci i wymiaru […]
Copyright 2020 - Mazars
Ta strona używa plików cookie.
Niektóre z tych plików są niezbędne, a inne pomagają nam analizować ruch na stronie, wyświetlać reklamy i zapewniać dostosowane do Twoich potrzeb doświadczenia.
Aby uzyskać więcej informacji na temat wykorzystywanych przez nas plików cookie, zapoznaj się z naszą polityką prywatności